Yến sào là gì và được tìm thấy ở đâu?

Updated: Jul 8

Yến sào là nước bọt từ chim yến chim yến sào thuộc chi Aerodramus fuciphagus và Collocalia sumbawae, được cấu tạo từ những sợi nước bọt đan xen, được xây dựng bởi chim yến đực ở phần trên của các vách đá trong khoảng thời gian 35 ngày trong mùa sinh sản. Tổ chim yến tự nhiên ban đầu được lấy từ các hang động đá vôi trong rừng nhiệt đới, bờ biển, bao gồm các khu vực của các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Việt Nam và Philippines. yến sào có thể được tìm thấy trong các hang động đá vôi xung quanh Ấn Độ Dương, Bắc Úc và Quần đảo Thái Bình Dương. Trên thực tế, phần lớn yến sào ngày nay đang được nuôi. yến sào hang động vẫn có sẵn trên thị trường với số lượng hạn chế và giá cao hơn so với yến sào nuôi nhiều lần.


Để làm tổ, chim yến di chuyển đầu qua lại như một cái máy dệt. Con chim bắt đầu bằng cách bay liên tục trước địa điểm đã chọn và liên tục quẹt vào đá hoặc vách gỗ nơi làm tổ bằng lưỡi của mình và tạo ra một dòng nước bọt cong đánh dấu phần dưới, nơi sẽ làm tổ. Nước bọt khô và cứng lại nhanh chóng và với các chuyến bay lặp đi lặp lại, con chim từ từ xây dựng lên một bức tường thấp từ sợi dãi đầu tiên được đánh dấu. Ngay khi nó đủ lớn để bám vào, tốc độ xây dựng tăng tốc và trong vài ngày, bức tường đã trở thành một cái cốc hình bán nguyệt của chuỗi xen kẽ màu trắng ngà, đủ lớn để chứa hai quả trứng. "

Phân biệt yến nhà và yến đảo

Người Việt Nam gọi là chim yến nói chung, nhưng trong loài yến được phân chia ra thành các họ, các chi và các loài khác nhau như yến hàng (yến nhà), yến sào đen (yến Mã Lai), yến hông xám (yến đảo Khánh Hòa)…

Loài yến có 1 chi chính tên gọi khoa học là Aerodamus. Trong chi này chia ra làm nhiều loài khác nhau như Germani (yến hông xám) xuất hiện ở đảo Khánh Hòa. Đây là loài yến quí hiếm, hàm lượng dinh dưỡng hàng đầu thế giới, được xuất hiện lấy mẫu nghiên cứu trên các tạp chị khoa học của nước ngoài. Tiếp theo là loài fuciphagus (yến hang) hay còn gọi với cái tên quen thuộc là yến nhà


Chủ yếu ở vùng biển Đông Nam Á là loài yến hàng (chi Aerodamus) sinh sống.

Yến Indonesia, Philippines lại là hai loài khác nhau của chi Aerodamus đó là Aerodramus rogersi, Aerodramus mearnsi,

Yến Malaysia cũng cùng chi cùng họ nhưng khác loài. Đó là yến sào đen (Aerodamus maximus)

Do bản tính sinh sống mà ta có thể phân biệt được khi nhìn vào

1️. Chân yến- đây là phần tổ yến bám vào vách của vách đá thiên nhiên hoặc vách gỗ trong nhà. Vì vậy chân yến đảo thường dày hơn vì phải LÀM MÓNG chắc hơn so với khi làm tổ trong nhà

2️. Màu tổ- Khi làm tổ trong nhà trên vách gỗ sẽ dính vụn gỗ hoặc dính rêu trên vách đá


Nhìn chung chất lượng tổ (hàm lượng dưỡng chất trong nước bọt) còn phụ thuộc vào sức khỏe của chim cha mẹ thời kì làm tổ, thời tiết, và thổ nhưỡng ở khu vực chim làm tổ



Chim yến nhỏ đến mức chúng không đủ sức để nhặt các vật liệu làm tổ như cành cây và lá từ mặt đất như những con chim khác. Thay vào đó, chúng nhặt những mảnh lông vũ, những mảnh cỏ khô và những thứ nhỏ khác mà chúng tìm thấy trôi nổi trong không khí và dán lên bề mặt tổ để gia cố thêm. Tổ gần lối vào hang có một lượng lớn lông. Những tổ sâu hơn bên trong được làm chủ yếu từ nước dãi, và do đó quý hơn


Có thể mất hai tháng để chim yến xây dựng một tổ. Lý tưởng nhất là tổ được thu thập sau khi chim non có cánh chứ không phải trước khi trứng nở. Làm vậy có thể duy trì được số lượng đàn ổn định và phát triển tốt trong tương lai. Sau khi tổ được thu hoạch, yến sào được ngâm trong nước làm mềm và ta sử dụng kính lúp để soi ra và loại bỏ các tạp chất lỏng lẻo như cành cây và lông vũ hay vỏ trứng. Sau khi được chưng thành những sợi dài và dai, ta có khoảng một nửa nguyên liệu trong tổ là protein.

Tổ yến đảo được thu thập hai lần một năm: một lần trước khi trứng được đẻ và một lần nữa sau khi con đực làm tổ thứ hai. Đây là vào khoảng tháng 4 và tháng 8 âm lịch

Các tổ được thu hoạch bởi những thanh niên khỏe mạnh, leo hàng trăm mét lên vách đá bằng gian giáo tre và dây thừng mây mỏng manh buộc quanh người. Những người đàn ông sử dụng dao hái tổ chuyên dụng và nhíp ba mũi để cắt và kéo tổ ra khỏi tường hang. Đôi khi để đến một số hang động, họ phải bơi qua các đường hầm dưới nước, hay đi xuống dây leo từ ngọn vách đá.

Những thợ hái tổ yến đảo chuyên nghiệp phải mất cả tháng trời hoặc nhiều hơn để học cách leo lên giàn giáo tre. Họ thường ở trong hang cả ngày, đôi khi tự ăn trứng chim yến mà họ thu được. Công việc rất nguy hiểm. Một số người đàn ông leo lên giữa những cây tre ở độ cao chóng mặt trong nhiều thập kỷ mà không gặp tai nạn. Những người khác không may mắn như vậy, mỗi năm vẫn có người chết hoặc bị thương nặng. Các sợi dây tre xuống cấp trong một vài năm. Làm thế nào để phân biệt một sợi dây tre tốt với một sợi không tốt?

Nếu nó nghe có vẻ rỗng như giấy các tông thì đó là dây không tốt.

Ở VN, tổ yến thô ở đảo Khánh Hòa có giá từ 6 triệu/ 100g và huyết yến giá khoảng 25 triệu/ 100g. Với công nghệ hiện đại con người đã học được cách dẫn dụ chim yến về làm tổ trong môi trường nhân tạo, chi phí rẻ và an toàn hơn rất nhiều so với việc khai thác ngoài thiên nhiên.

Giá của yến nhà chưa tinh chế khoảng 2-3 triệu/ lạng


Giá trị kinh tế của yến sào

Mức giá quá đắt của yến sào chỉ cho phép các nhóm đặc quyền đủ khả năng chi trả. Người tiêu dùng yến sào dài hạn tuyên bố rằng họ nhìn thấy hoặc cảm nhận những lợi ích sức khỏe do yến sào mang lại mặc dù có nhiều người nghi ngờ về lợi ích sức khỏe của yến sào trong nhiều thế kỷ. Trên thực tế, lợi ích sức khỏe của yến sào nằm ở các thành phần hoạt tính sinh học và giá trị dinh dưỡng của yến sào. Để làm rõ các lợi ích sức khỏe chính xác do yến sào đóng góp, các thành phần hoạt tính sinh học trong yến sào thể hiện các hoạt động sinh học và dược lý đã được xem xét với các bằng chứng khoa học và nghiên cứu lâm sàng. Mặc dù giá yến sào đã tăng vọt trong những năm qua, nhưng điều này không làm giảm nhu cầu thị trường của yến sào.



Giá của yến sào được báo cáo là $ 2170 đô mỗi kg với tổng giá trị xuất khẩu của nó là khoảng $ 4.2 triệu đô một năm. Người dân ở Trung Quốc và Đông Nam Á đã tiêu thụ yến sào trong nhiều thế kỷ. Một số người không tin vào lợi ích sức khỏe do yến sào đưa ra. Họ tin rằng các chất dinh dưỡng trong yến sào có thể tìm thấy từ các loại thực phẩm rẻ hơn khác. Đánh giá ở đây tập trung vào các nghiên cứu khoa học và lâm sàng đã được thực hiện trên yến sào về các hợp chất hoạt tính sinh học và dược phẩm để chứng minh rõ ràng thực tế về lợi ích sức khỏe mà yến sào mang lại cho người tiêu dùng.

86 views